birinindünyası

Bu kitabı İzmir Konak’ta karşılaştığım bir sahaftan almıştım. Zaten gittiğim her şehirde ilk baktığım ve sorduğum yerler sahaflar/kitapçılar olduğu için bu konuda hiç sıkıntı çekmiyorum efenim. Bu kitabı alırken Fakir Baykurt’un kitabını anlatan bir arkadaşım aklıma gelmişti. “Cengiz Aytmatov’un bizdeki versiyonunu düşün.” demişti. Ki, Cengiz Aytmatov’un eserlerini pek severim. Üslubundaki o içtenlik ve doğallığı, kendi insanlarını olduğu gibi anlatması onu okumaya devam konusunda teşvik eder beni. Hala da okurum çoğu kitabını. Bu kitabı okuduktan sonra arkadaşıma hak verdim. Fakir Baykurt da bizim insanlarımızı, köylülerimizi, köy-şehir arasındaki uçurumu olduğu gibi anlatıyor.

Kapaktaki resim, kitabın ilk ve bu öykülerinin toplandığı kitaba ismini veren hikayesini betimliyor. Kızı evlenip çoluk çocuğa karıştıktan sonra hasta olan kızını kucaklayıp hastaneye götüren yaşlı adamın hikayesini.. Ama tüm bunlardan önce başlangıçta Fakir Baykurt’la (Asıl adı Tahir’dir.) yapılan bir söyleşiyle karşılaştım. O yazıyı okuyunca yaşam hikayesini, çektiği zorlukları, ilkokuldayken babasının ölümü ve sonrası, okumak için verdiği çabaları, sonunda girebildiği ve bir şekilde bitirdiği okulu, köy öğretmenliği yaptığı yılları, sanata nasıl başladığı, sonra eğilimleri ve düşünceleri yüzünden ’71’de hapse girmesini ve daha birçok şeyi açıkça anlatıyor.

Bu açılıştaki konuşmadan sonra 21 tane de hikayesi var. Bunlar:

1. Can Parası
2. Keklik Eti
3. Çizmeler
4. Güldede
5. Gazi Büyürken
6. Kulakçı
7. Merzifonlu Koca Zeynel
8. Balyalı Deli Kemal
9. Cenan
10. Kelle Köyü
11. Cumhur Ali
12. Macır Osman
13. Kavak 214
14. Emecik’in Muhtarı
15. Kız Mehmet
16. Durgadın
17. Adem
18. Domuzcular
19. Kızlanlı Halil’in Fidanları
20. Palaz
21. Şıhlıgöz Yolunda

Hikayelerde karakter isimleri genel bir profil oluşturuyor. Köyde yaşayan, ezilen ve şehirliler veya kendileri gibi köylüler tarafından sömürülen veya hor görülen insanlar. Köye tatile gelen Ankaralılar, İstanbullular, turistlerden bahsediliyor. Ve hala halka ulaşmaya çalışan aydınlardan, aralarındaki fark da açıkça görülüyor. Her hikayede farklı bir anlam bulunuyor efenim. Karakter isimleri genelde erkeklerde Sadullah, Osman, Ramazan, Ali, Mehmet, Halil, Adem, Veli, Süleyman, Mustafa, Zeynel; kadınlarda ise Cemile(Cemo), Nuray, Neslihan(Neslo), Hatice(Haçça), Durgadın, Havadudu, Naciye… Ve mekanları da tahmin edebilirsiniz. Genelde Ege, Akdeniz ve İç/Orta Anadolu’nun köylerinde geçiyor.

Hikayeler akıcı ve rahatlıkla okunabilir. Aslında böyle köylerde bulunduğum için bana çok yabancı gelmedi bu hikayeler hatta çevremdeki, köyümdeki insanlarla karşılaştım sanki. Özellikle son hikayeden çok etkilendim. Köy öğretmenlerine ve emeklerine saygı duyuyor, hepsine başarılar diliyorum. Umarım son hikayedeki gibi değil de, daha güzel bir sonla biter hikayeleri..

Ve bir ek olarak, bu kitabı okuduktan sonra Fakir Baykurt hakkında araştırma yaparken rastladığım bir yazıyı sizinle paylaşmak isterim efenim:

İyi okumalar efenim.

NOT: Başlangıçtaki söyleşisinden birkaç kısım