Tadao Andō : Bir Mimari Dehası

1941 doğumlu Tadao Andō, hayatını yirmili yaşlarına kadar büyüdüğü sokaktaki marangozhanede geçirdi. Ahşaptan yaptığı uçak ve gemi maketleriyle farkında olmadan üç boyutlu modelleme yeteneğini geliştirdi. “Okuyan mı çok bilir, gezen mi?” sorusunun cevabı mimarlar için şüphesiz ki her ikisi de olacaktır. 1995’te mimarlığın nobeli sayılan Pritkez Ödülü’nü almış, 2005’te ise UIA ( Union Internationale des Architectes – Dünya Mimarlar Birliği) -2005’te İstanbul’da düzenlenen buluşmada- Ödülü almıştır. -Şimdi bundan önceki yazım betonlar içinde yabancılaşmamız üzerine Gündüz Vassaf’ın yazdığının alıntısı olduğu için çelişki içerdiği düşünülebilir ama evlerin sırf işlevleri ve amaçları yüzünden onları iğrenç olarak görmek de benim yapacağım şey değildir. Salt estetik kaygısıyla yapılmış binalardan öte de pratik, doğal ve sade olan bu tür mimariler ilgimi çekiyor.-

Japonya’daki uygulamada mimarlık bölümünü bitirip diploma almadan, sadece 10 yıl bir mimarlık ofisinde çalışarak da ofis kurma yetkisi kazanabiliyorsunuz. Andō da bu ikinci yolu seçerek akademik bir eğitimi tercih etmeyerek onun yerine de Japonya’da dolaşarak birçok tapınağı, sunağı, geleneksel binayı inceledi. Hiçbir mimarlık eğitimi almamış olmasına rağmen Tadao Andō’nun eserlerinin mükemmel sadeliği ve verdiği huzur gözünüzü kamaştırabilir. ( İlgilenenler için bir yazı : Buraya tıklayabilirsiniz. )

Avrupa, Afrika ve ABD’yi gezerek olabildiğince çok yapı inceleyerek gezilerini, özellikle Le Corbusier olmak üzere, Ludwig Mies van der Rohe, Alvar Aalto, Frank Lloyd Wright ve Louis Kahn gibi mimarların eser ve kitaplarını inceleyerek destekledi. Hatta köpeğinin adını da “Le Corbusier” koydu.

“Daha çok beton, su, cam, peyzaj ve ışık ile yaptığı kompozisyonlar Japon minimalizmini, Avrupa ve Amerika’da ortaya çıkmış olan modern mimariyle bir araya getirerek uluslararası modern mimarlığa yeni bir boyut kazandırmıştır.” (*)

Fakat bu”izm”lerle değil bizim işimiz. Ki, mimarlık okumadığım -işte bir Andō olamıyorum da bahane buluyorum- için ve işin estetik kısmıyla ilgilendiğim -bu da asıl neden oluyor- için sadece eserlerindeki sadeliği paylaşmak ve Japon kültürüne dair yansıttığı detaylardan bahsetmek istiyorum. Bu adamın yaptıklarını bir akıma bağlamak, at gözlüğüyle bakmak olur benim nezdimde, kendine özgü bir anlayışı var.

Şimdi birkaç eserine bakalım, resimler slayt halindedir :

1- Koshino Evi , 1981 , Ashiya

Yapı, avlunun iki yanındaki masif iki kutu ve yarım daire planlı bir kütleden oluşmaktadır. Masif iki kutudan biri yaşama mekanını , diğeri yatma mekanını oluşturmaktadır.Yarım daire planlı kütle ise atölye olarak tasarlanmıştır.Tadao Ando, bu evi arkadaşı olan grafik tasarımcı Hiroko için tasarlamıştır.